ابن سعد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

50

الطبقات الكبرى ( فارسي )

( 1 ) ابو اسامه حمّاد بن اسامة از على بن مسعده ، از عبد اللَّه رومى نقل مىكند عثمان تهيهء مقدمات وضوى نماز شب را شخصا عهده‌دار مىشد . به او گفتند مناسب است يكى از خدمتكاران را به اين كار بگمارى و او اين كارها را انجام دهد ، مىگفت : نه ، شب هنگام استراحت ايشان است . عفان بن مسلم از وهيب بن خالد ، از خالد كفشدوز ، از ابو قلابه ، از انس بن مالك ، از پيامبر ( ص ) نقل مىكند كه فرموده است راستگوتر و شرمگين‌تر امت من عثمان است . عفان بن مسلم از سليم بن اخضر ، از ابن عون ، از محمد نقل مىكند كه مىگفته است داناتر مردم به مناسك حج نخست عثمان بن عفان و سپس عبد اللَّه عمر است . روح بن عبادة و عفان بن مسلم [ 1 ] از حماد بن سلمه ، از عبد اللَّه بن خثيم ، از ابراهيم ، از عكرمة ، از ابن عباس در مورد اين آيه كه مىفرمايد « آيا او و كسى كه به دادگرى فرمان مىدهد و بر راه راست است يكسان‌اند ؟ » [ 2 ] روايت مىكنند كه مىگفته است شأن نزول آن در مورد عثمان است . عارم بن فضل از وهيب بن خالد ، از يونس بن عبيد ، از حسن نقل مىكند كه مىگفته است عثمان را در مسجد ديدم كه خوابيده و رداى خويش را زير سر نهاده بود . احمد بن محمد بن وليد ازرقى از مسلم بن خالد زنجى ، از عبد الرحيم ، از هشام بن عروة ، از پدرش نقل مىكند عثمان بن عفان در وصيت خود شهادتين را ننوشته بود . محمد بن عمر واقدى از عمرو بن عثمان بن هانى ، از عبيد اللَّه بن دارة نقل مىكند عثمان در دورهء جاهلى و اسلام مردى تاجر بود و اموالش را به مضاربه مىداد . واقدى و شبل بن علاء از علاء بن عبد الرحمن ، از قول پدرش نقل مىكند كه عثمان مالى در اختيار او گذاشته تا به صورت مضاربه و نيمى از سود كار كند .

--> [ 1 ] . عفان بن مسلم ، از محدثان بزرگ قرن دوم و سوم هجرى متولد 134 و در گذشته 220 هجرى و از كسانى است كه در مسألهء خلق قرآن در مقابل مأمون ايستادگى كرد . رك : زركلى ، الاعلام ، ج 5 ، چاپ بيروت ، ص 34 . - م . [ 2 ] . بخشى از آيهء 76 سورهء شانزدهم - نحل - و رك : شيخ طبرسى ، مجمع البيان ، ج 5 ، ص 375 ، كه شأن نزول آن را در مورد حمزه و عثمان بن مظعون دانسته‌اند . - م .